Doğru Kalite, Doğru Dosya Boyutu
Kurumsal tarama projelerinde 300 DPI, çoğu metin tabanlı evrak için yeterli ve verimlidir; 600 DPI ise küçük puntolu, detaylı çizimli veya okunabilirliği kritik belgelerde tercih edilir. Doğru karar; belge türü, kullanım amacı (denetim/operasyon/saklama) ve OCR ihtiyacı birlikte değerlendirilerek verilir.
Serinin ana yol haritası: Dijital Arşiv Sistemine Geçiş Nasıl Olur?
DPI Nedir?
DPI (dots per inch), taranan görüntünün detay seviyesini belirler. DPI yükseldikçe:
- Detay artar (bazı belge türlerinde okunabilirlik iyileşir)
- Dosya boyutu büyür
- Tarama + işleme + yükleme süreleri uzar
- Depolama ve yedek maliyeti artar
Bu yüzden “en yüksek DPI en iyidir” yaklaşımı, kurumsal projelerde genellikle maliyet ve süreyi gereksiz artırır.
Kurumsal standart mantığı için: Kurumsal Tarama Standardı Nasıl Oluşturulur?
300 DPI mı 600 DPI mı? Hızlı Karar Tablosu
Aşağıdaki tablo, pratikte en sık kullanılan kurumsal kararı hızlandırır:
| Belge Türü / Senaryo | Önerilen DPI | Neden |
|---|---|---|
| Metin ağırlıklı evrak (yazışma, tutanak, fatura vb.) | 300 | Okunabilirlik + dosya boyutu dengesi |
| Küçük puntolu metin, silik çıktı, düşük kontrast | 600 | Detayı artırır, okunurluğu destekler |
| Mühür/ıslak imza görsel olarak kritikse | 300 (renk/gri ile) | DPI’dan çok renk/kontrast önemli |
| Teknik çizim, pafta, detaylı plan | 600 (gerekiyorsa daha yüksek) | İnce çizgi ve ölçü detayları |
| OCR ile aranabilirlik hedefi (standart metin) | 300 | Çoğu senaryoda yeterli |
| OCR’da sık hata veren belgeler | 600 (pilotla doğrula) | OCR doğruluğu artabilir |
OCR performansını ölçmek için: OCR Doğruluk Oranı Nasıl Ölçülür?
Kararı Doğru Verdirmeyen 5 Yaygın Yanılgı
1) “600 DPI her zaman daha iyi”
Her zaman daha iyi değildir; çoğu metin belgesinde 600 DPI, dosyayı büyütür ama iş değerini aynı oranda artırmaz.
2) “DPI artarsa OCR kesin düzelir”
OCR doğruluğu; DPI kadar kontrast, eğrilik, netlik, görüntü işleme ve dil modeli ile ilgilidir. Bu yüzden DPI kararı pilot ölçümle doğrulanmalıdır.
Pilotla test etmek için: Dijital Arşiv Pilot Çalışması Nasıl Yapılır?
3) “Denetim için mutlaka 600 DPI gerekir”
Denetimde kritik olan çoğu zaman tamlık (eksik sayfa yok), doğru sıralama, izlenebilirlik ve kanıt niteliğidir. DPI tek başına denetim kalitesi sağlamaz.
Kalite standardı için: Kalite Kontrol Planı Nasıl Hazırlanır?
4) “Dosya formatı önemli değil”
Format, DPI kadar etkilidir. Yanlış format seçimi; paylaşım, saklama ve arama performansını etkiler.
Format seçimi: PDF mi TIFF mi?
5) “Tek ayar kullanmak işleri kolaylaştırır”
Kurumsal projede tek ayar, karmaşık belgelerde kaliteyi düşürür; bazı belgelerde de gereksiz maliyet yaratır. Doğru yaklaşım: belge türüne göre tarama kartı.
Kurumsal Karar Akışı: 4 Soruda DPI Seçimi
- Belge metin ağırlıklı mı, detay/çizim ağırlıklı mı?
- Metin → 300 DPI ile başla
- Çizim/detay → 600 DPI adayı
- Okunabilirlik sorunu var mı? (silik, küçük punto, düşük kontrast)
- Varsa → 600 DPI pilot
- OCR aranabilirlik hedefi var mı?
- Varsa → 300 DPI ile pilot yap, hata yüksekse 600’e çık
- Kullanım amacı ne? (operasyon / denetim / uzun saklama)
- Operasyon → hız ve boyut önemli (300 DPI avantajlı)
- Denetim → QC ve tamlık kritik (DPI tek başına çözmez)
- Saklama → format + bütünlük + erişim modeli öne çıkar
Kapsam ve hedefleri netleştirmek için: Dijital Arşive Geçişte Hedef ve Kapsam Belirleme
“Tarama Kartı” Örneği
Belge türü bazlı tek sayfalık tarama kartı, karar tartışmasını bitirir:
- Belge türü: ______
- DPI: 300 / 600
- Renk modu: siyah-beyaz / gri / renk
- Format: PDF/PDF-A / TIFF
- OCR: var / yok
- QC: örnekleme oranı / %100 kontrol
- İstisnalar: (silik belge, küçük punto vb.)
Standart yaklaşımın tamamı: Kurumsal Tarama Standardı Nasıl Oluşturulur?
Mini Kontrol Listesi: DPI Kararını Kilitlemeden Önce
- Belge türleri sınıflandı mı?
- Metin belgelerinde 300 DPI pilot yapıldı mı?
- OCR hedefi olan gruplarda doğruluk ölçüldü mü?
- Detay/çizim belgelerinde 600 DPI denendi mi?
- Dosya boyutu ve işlem süresi kabul edilebilir mi?
- QC kriterleri yazılı mı?
Kalite kriteri olmadan DPI kararı eksik kalır: Kalite Kontrol Planı Nasıl Hazırlanır?
Kurumunuza Uygun DPI Standardını Netleştirelim
Kurumsal operasyon modeli: Kurumsal Dijital Arşiv Hizmetleri
Teklif ve proje planı: Fiyat Teklifi Alın
